Inleiding ZAT

ZAT’s in het onderwijs zijn multidisciplinaire teams waarin professionals uit (speciaal) onderwijs, leerplicht, welzijnswerk, jeugdzorg, gezondheidszorg en veiligheid structureel samenwerken om scholen, en jeugdigen/jongeren met (vermoedens) van sociaal-emotionele, gedrags- ontwikkeling- en/of schoolleerproblemen én de gezinnen waaruit zij afkomstig zijn, te ondersteunen; de A van advies is overigens de afgelopen jaren ontwikkeld naar ook de A van ‘activering’ en van ‘afstemming’ van zorg.
Het maatschappelijk belang van ZAT’s is groot, en alle betrokkenen ervaren het ZAT als een onmisbaar onderdeel in de zorgnetwerken. Het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) heeft van de overheid de opdracht gekregen samen met de scholen te werken aan de professionalisering van het ZAT.
De structurele samenwerking tussen instellingen en school via het ZAT bevordert de vroegsignalering van problemen en ondersteuningsbehoeften van jongeren.
Op basis van dat vroegtijdig signaleren kan snel hulp worden geboden waarmee wordt voorkomen dat problemen escaleren. Ook leidt de mogelijkheid van een snelle en multidisciplinaire probleemtaxatie tot trefzekere inzet van juiste zorg. Verder draagt het in samenhang interveniëren in de schoolsituatie van de leerling of in de thuis-/opvoedingssituatie -onder de conditie van zorgcoördinatie en casemanagement- bij aan een gerichte en daarmee efficiënte inzet vanuit de deelnemende organisaties.
Met dit alles wordt indirect tevens bijgedragen aan het tegengaan van schooluitval, aan het afmaken van ingezette onderwijsroutes en aan het behalen van de beoogde (start)kwalificaties.
Een belangrijk kenmerk van het ZAT is dat het onderdeel is van een brede netwerkstructuur rond jeugdigen, jongeren en gezinnen. Zo worden via het ZAT verbindingen gelegd met het Centrum voor Jeugd en Gezin om de vijf gemeentelijke taken wat betreft preventief jeugdbeleid in onderlinge afstemming zo doelgericht mogelijk uit te voeren (vroegsignalering, advies en informatie geven, bieden van licht-pedagogische hulp, toeleiding naar lokaal zorgaanbod, coördinatie van zorg).
Ook heeft het ZAT een relatie met het netwerk rond veiligheid, zoals met het Justitieel CasusOverleg, om situaties rond jeugdigen en jongeren waarin sprake is van bedreiging en veiligheidsrisico’s snel kort te sluiten. Ten behoeve van een sluitende ketenaanpak binnen die netwerken sluit het ZAT aan op ontwikkelingen rond het Elektronisch Kinddossier en de Verwijsindex Risicojongeren.

Naar Kwantiteit